X

Μη Μου Κλείνεις την TV…

Survivor, σύγχρονα πρότυπα και τηλεόραση. Γιατί τα παιδιά ταυτίζονται με το reality; Μήπως θα έπρεπε να προβληματιστούμε;

Τα δέκα λεπτά πνευματικής ανασυγκρότησης και νοητικής χαλάρωσης, που προσφέρει το διάλειμμα, ήταν, είναι και θα παραμείνουν απαραίτητα και αναπόσπαστα κομμάτια της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ανεξαρτήτως αντικειμένου και μαθήματος. Η... ώρα του παιδιού προσφέρεται όχι μόνο για να φορτίσουν οι μαθητές και οι δάσκαλοι τις “εγκεφαλικές τους μπαταρίες”, καθώς ενδείκνυται για την κοινωνική τους συναναστροφή, που τόσο έχει ψηφιοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, την ανταλλαγή ιδεών πάνω σε πάσης φύσεως θέματα και πάνω από όλα το σύντομο παιχνίδι, που τείνει να εκλείψει από τη μορφή που είχε στο παρελθόν, μιας και τα tablet, τα “έξυπνα” κινητά και οι κονσόλες video-gaming έχουν βάλει το... λιθαράκι τους (αν όχι την κοτρόνα τους) στην αποξένωση των πιτσιρικάδων από τον “πραγματικό” κόσμο.

Στο διάλειμμα οι μαθητές απελευθερώνονται, “μοιράζονται” τους προβληματισμούς τους και φυσικά, όταν δεν παίζουν bottle flip, κάνουν χαβαλέ, για όλους και για όλα. Θέλοντας και μη, ορισμένες φορές οι δραστηριότητές τους και οι συζητήσεις τους στο 10λεπτο της... χαράς δεν περνούν απαρατήρητες και γίνονται αντιληπτές από εκπαιδευτικούς, όπως ο υποφαινόμενος! Το τελευταίο διάστημα, λοιπόν, την τιμητική του σε κάθε break έχει το reality show, που προβάλλεται σχεδόν καθημερινά σε τηλεοπτικό σταθμό.

Πέραν πάσης αμφιβολίας, το Survivor έχει καταπλήξει μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου. Πολλοί μάλιστα δηλώνουν με περηφάνια ότι έχουν αγαπημένους παίκτες, μιμούνται τη φωνή τους και επαναλαμβάνουν τις ατάκες τους. Ένα ντεμοντέ προϊόν, με κύρια συστατικά την ίντριγκα, την απόλαυση της εφήμερης δόξας και το κυνήγι του ευρώ, μπήκε για τα καλά στο σπίτι των περισσότερων οικογενειών και τείνει να εξελιχθεί σε ορόσημο της σύγχρονης ελληνικής λαϊκής κουλτούρας.

Το να στήνεις στον τοίχο πάντως και να “δικάζεις”, χωρίς να αναζητάς τα αίτια, είναι ανώφελο και σίγουρα δεν πρόκειται να οδηγήσει σε εποικοδομητικό διάλογο ή χρήσιμα συμπεράσματα. Οπότε 1-2 απλές ερωτήσεις στην τάξη μου έλυσαν σημαντικές απορίες και ταυτόχρονα προκάλεσαν σχεδόν αβάσταχτα “πορίσματα” για όσα απασχολούν σήμερα τα περισσότερα μικρά παιδιά:

-Γιατί βλέπετε φανατικά Survivor;

-Δεν έχει τίποτα καλύτερο στην τηλεόραση. Έχει πλάκα ο... Τα λέει ωραία η... Θέλουμε να δούμε ποιος θα πάρει τα λεφτά.

-Καλά, δεν βαριέστε να ακούτε τα κουτσομπολιά τους 2 ώρες κάθε μέρα; Γιατί δεν κάνετε κάτι λιγότερο παθητικό;

-Γελάμε με αυτά που λένε και υποστηρίζουμε την ομάδα μας. Τους μαχητές ή τους διάσημους. Είμαστε κουρασμένοι το βράδυ και χαλαρώνουμε όταν το βλέπουμε.

Επί της ουσίας επιβεβαιώθηκαν οι αρχικοί μου φόβοι. Παιδιά, που τώρα ανακαλύπτουν τη ζωή, συμπεριφέρονται και αντιδρούν σαν κουρασμένοι 60άρηδες. Αποζητούν την τηλεοπτική αποχαύνωση και κολυμπούν αμέριμνα στα επικίνδυνα νερά της παθητικής διασκέδασης. Δε γυρίζουν στις αλάνες, δε “λιώνουν” στο ποδήλατο, δε διαβάζουν εφημερίδες και βιβλία, δεν ψάχνουν. Μετατρέπονται κάθε βράδυ σε δέκτες και την επόμενη μέρα αναπαράγουν τις ασύντακτες κουβέντες του κάθε τυχάρπαστου.

Κάποιοι μεγάλωσαν με πρότυπο την Αλεξίου, τον Ξυλούρη, τον Χατζηπαναγή, τον Γκάλη, τον Σεφέρη, τον Ελύτη, τον Γλέζο, τον Θεοδωράκη, τον Χατζιδάκι, τον ιατρό Παπανικολάου, τον Κατράκη, την Καρέζη και την Μελίνα Μερκούρη. Εν έτει 2017 δυστυχώς η “δεξαμενή” ισχυρών προσωπικοτήτων φαίνεται ότι στέρεψε και η ζημιά σε πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο επεκτείνεται στο “φυτώριο”. Ουσιαστικά οι πιτσιρικάδες “φωνάζουν” ότι δεν μπορούν να ταυτιστούν με τα “σοβαρά” πρότυπα της εποχής και τους γυρνούν επιδεικτικά την πλάτη. Χρέος μας, επομένως, είναι να τους δείξουμε τα “διαμάντια” που κρύβονται επιμελώς και να τους ανοίξουμε τις πόρτες του πολιτισμού. Αν δεν τα καταφέρουμε, ο κανιβαλισμός της τηλεόρασης και ο ρηχός χαβαλές των reality θα χαλάσουν πνευματικά μια ολόκληρη γενιά, η οποία παρεμπιπτόντως θα πρέπει να επωμιστεί ουκ ολίγα βάρη του παρελθόντος.

Λυμπέρης Λεωνίδας

Καθηγητής Αγγλικών Φροντιστηρίων "ΧΡΟΝΟΣ"