X

Το «τέρας» του διαγωνίσματος

Ως σχολική επίδοση θα οριστεί, για τις ανάγκες του παρόντος άρθρου, το μετρήσιμο αποτέλεσμα της προσπάθειας ενός μαθητή ή μιας μαθήτριας στην επίτευξη του στόχου της εκάστοτε μαθησιακής διαδικασίας στην οποία συμμετέχει. Η μέτρηση αυτή προκύπτει είτε από την προσωπική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, η οποία λαμβάνει χώρα για παράδειγμα στα διαγωνίσματα τριμήνου, είτε από το αποτέλεσμα της συμμετοχής των μαθητών σε αντικειμενικές διαδικασίες αξιολόγησης, όπως στις πανελλήνιες εξετάσεις.

Η γραπτή αξιολόγηση είναι το γνωστό σε όλους και όλες μας «διαγώνισμα», το οποίο αποτελεί συνήθως μια  μισητή διαδικασία που προκαλεί άγχος και φαίνεται να συνδέεται με το φόβο της επίδοσης και της πιθανής αποτυχίας. Οι εξεταζόμενοι και οι εξεταζόμενες φοβούνται, κυρίως,  μήπως απογοητεύσουν τον εαυτό τους, αλλά και  μήπως ματαιώσουν τις προσδοκίες των άλλων γι’ αυτούς. Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να τονιστεί ότι η εκάστοτε δοκιμασία δεν αντιπροσωπεύει την αξία του κάθε μαθητή ή της κάθε μαθήτριας, αλλά την προσπάθεια μελέτης που κατέβαλε για το εκάστοτε μαθησιακό αντικείμενο στο οποίο αξιολογείται. Το διαγώνισμα δε θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τιμωρία, αλλά ως εργαλείο παρακολούθησης της προόδου, ώστε να διαπιστωθούν οι αδυναμίες και οι αιτίες που τις προκαλούν.

Αυτές ποικίλουν, αλλά η  βασικότερη είναι η μη επαρκής μελέτη της ύλης. Στην περίπτωση αυτή, οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει με τη βοήθεια των εκπαιδευτικών τους, να οριοθετήσουν το πρόβλημα και να εντοπίσουν, αν αυτό αφορά στη δυσκολία κατανόησης της ύλης, στον αργό ρυθμό διαβάσματος ή στο μη ολοκληρωμένο διάβασμα. Πέραν αυτού όμως, άλλες πιθανές αιτίες μπορεί να αποτελούν οι μη ρεαλιστικοί εκπαιδευτικοί στόχοι, το υψηλό επίπεδο απαιτήσεων, αρνητικότητα προς τη δοκιμασία, φόβος αποτυχίας, προσωπικά προβλήματα, ελλιπείς ικανότητες του αντικειμένου κατεύθυνσης που έχει επιλεγεί, ειδικές μαθησιακές δυσκολίες των αξιολογούμενων, αλλά και αντικειμενικοί παράγοντες, όπως θόρυβος, σωματικός πόνος, κόπωση κ.α.

Είναι σημαντικό, λοιπόν, αφού έχει εξασφαλιστεί ένα περιβάλλον διεξαγωγής διαγωνίσματος που να πληροί τις συνθήκες που αρμόζουν σε μια γραπτή εξέταση, το διαγώνισμα να αντιμετωπίζεται όσο πιο ρεαλιστικά και ψύχραιμα είναι δυνατόν και να υπάρχει εστίαση στην ουσία της εξέτασης και όχι στο αριθμητικό αποτέλεσμα. Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στο σημείο αυτό είναι βαρύνουσας σημασίας, καθώς είναι οι πλέον αρμόδιοι να συλλέξουν τα δεδομένα, να ερευνήσουν τα αίτια, σε περίπτωση αποτυχίας και να ερμηνεύσουν το κάθε αποτέλεσμα.

Το παιχνίδι της επιτυχίας θα κερδηθεί μετά από αλλαγή στάσης στη διαδικασία του διαγωνίσματος. Θα πρέπει αυτό να αντιμετωπίζεται ως θετικός ενισχυτής και να γίνει κατανοητό ότι η αξιολόγηση είναι μια απαραίτητη διαδικασία με βασικό σκοπό της τον έλεγχο επίτευξης των στόχων, τον περαιτέρω σχεδιασμό στη μελέτη των μαθητών και τη βελτίωση της επίδοσης όχι τόσο ποσοτικά, αλλά ποιοτικά.

Κλείνοντας, θα ήθελα να τονίσω ότι δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι εξεταζόμενοι και εκπαιδευτικοί είναι συνοδοιπόροι στο δρόμο της επιτυχίας και το κάθε διαγώνισμα αποτελεί ένα από τα εργαλεία επίτευξης των στόχων τους. Η συμμετοχή των μαθητών σε αυτά είναι απαραίτητη για τη διαδικασία της μάθησης και ιδιαιτέρως εποικοδομητική. Η σωστή μελέτη και η θετική στάση φέρνει πιο κοντά την επιτυχή έκβαση της εξέτασης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ένα μη επιθυμητό αποτέλεσμα αποτελεί δείκτη αποτυχίας.

Δεμερούτη Κατερίνα

Καθηγήτρια Μαθηματικών Φροντιστηρίων "ΧΡΟΝΟΣ"