Η μία έννοια δεν αναιρεί την άλλη. Ο καθηγητής, αυτός που προηγείται, που δείχνει τον δρόμο σύμφωνα με την ετυμολογική προσέγγιση της λέξης χρειάζεται να είναι και δάσκαλος. Είναι πάνω απ’ όλα δάσκαλος. Σίγουρα η άρτια γνώση και κατάρτιση στο αντικείμενό του αποτελεί εφόδιο αδιαπραγμάτευτο και αδιαμφισβήτητο. Το ίδιο και η συνεχής ενημέρωση και εξέλιξη στον γνωστικό τομέα του. Συνακόλουθα, είναι απαραίτητη η έμπνευση. Ο δάσκαλος έχει έμπνευση, δίνει εναλλακτικούς τρόπους κατάκτησης της γνώσης, εμπνέει αξίες και ιδανικά στον μαθητή, τον ηθικοποιεί, τον κάνει Άνθρωπο, γιατί τελικά τότε μόνο έχει δύναμη η γνώση, όταν υπηρετεί τον άνθρωπο και στοχεύει στην ολοκλήρωσή του.Τα χρόνια μέσα στις αίθουσες και δίπλα στα μαθητικά θρανία κυλούν αδυσώπητα για τον εκπαιδευτικό, αλλά κάθε φορά πιστοποιείται ότι ο μέτριος μαθητής αποζητά το κίνητρο, για να ενισχυθεί γνωστικά και ψυχολογικά. Από την άλλη πλευρά, ο καλός μαθητής αποζητά μια μικρή ώθηση για να απογειωθεί. Ο καθηγητής με «οπλισμό» δασκάλου, αντιμετωπίζοντας ισότιμα τους μαθητές, κοιτάζοντάς τους στα μάτια τούς δίνει αυτό που τους ανήκει. Το κίνητρο, την ενίσχυση, την απογείωση.
Ο δάσκαλος έχει χρέος να συμβουλεύσει διακριτικά τον έφηβο σε κρίσιμες για τη ζωή του αποφάσεις, όπως αυτή της επιλογής του επαγγέλματος που θα ακολουθήσει. Έχει την ικανότητα να τον κάνει να γελάσει στις δύσκολες ώρες της απογοήτευσης ή της θλίψης του (ας μην ξεχνάμε ότι η κυκλοθυμική συμπεριφορά αποτελεί χαρακτηριστικό της εφηβείας). Έχει τη δύναμη να τον συγκινήσει με τον έπαινο, την ενθάρρυνση και το παράδειγμά του.
Σήμερα, στην εποχή του Face book, στην εποχή που οι σχέσεις χτίζονται μέσω των διαδικτυακών σελίδων η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ο δάσκαλος δεν είναι ο αναλφάβητος του διαδικτύου, αλλά είναι αυτός που προσπαθεί να ακολουθεί «το πνεύμα της εποχής», για να αφουγκράζεται τους νέους. Μιλάει τη γλώσσα τους, αλλά σε πείσμα των καιρών και ενάντια στην τεχνοκρατική εκπαίδευση που προάγει την χρησιμοθηρική γνώση και τη στείρα αποστήθιση, καλλιεργεί την κρίση του εφήβου. Η πληροφορία θέλει έλεγχο και το “internet ”κρύβει κινδύνους. Αυτό πρέπει να διδαχθεί το παιδί, όπως και το ότι γίνεται καλός μαθητής όχι όταν απομνημονεύει απαντήσεις, αλλά όταν ανακαλύπτει τις απαντήσεις.
Ας μην ξεχνάμε να πειραματιζόμαστε με τους μαθητές μας μέσα στην τάξη, ας μην ξεχνάμε να είμαστε δημιουργικοί, ας μη λησμονούμε το χιούμορ, την επιβράβευση, την ποινή, την αυστηρότητα, αλλά και το όνειρο. Έτσι, φτιάχνουμε μαθητές υπεύθυνους και σκεπτόμενους οι οποίοι μόνοι τους θα ανοίγουν τον δρόμο για την αυτοβελτίωση και την αυτομόρφωσή τους. Το πιο σημαντικό, ο απολογισμός μας βγαίνοντας από την αίθουσα και η αυτοκριτική θα μας καταστήσει καταλληλότερους δασκάλους την επόμενη διδακτική ώρα.
Δάσκαλος ή καθηγητής; Δεν υπάρχει δίλημμα. Η σχέση των δύο εννοιών είναι αμοιβαία. Το ζητούμενο είναι να οπλίσουμε τον μαθητή με τέτοια εφόδια, ώστε να μη μας έχει ανάγκη, αλλά να μπορεί μόνος του να ανταποκριθεί στους δύσκολους και απαιτητικούς καιρούς λέγοντας «αυτός ήταν δάσκαλός μου»!
Κορίνα Γκατζιού
Καθηγήτρια Φιλολογικών – Φροντιστήρια ΧΡΟΝΟΣ
