X


ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2017

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ

 

Εκφωνήσεις

KEIMENO

 

Legatos omnes frumentum in castra importare iubet. Milites his verbis admonet: «Hostes adventare audio; speculatores nostri eos prope esse nuntiant. Vim hostium cavere debetis; hostes enim de collibus advolare solent et caedem militum perpetrare possunt».

Ibi vix animum sollicitum somno dederat, cum repente apparuit ei species horrenda. Existimavit ad se venire hominem ingentis magnitudinis et facie squalida, similem effigiei mortui..........Ille respondit se esse Orcum........Illi neminem viderant.

Brenno duce Galli, apud Alliam flumen deletis legionibus Romanorum, everterunt urbem Romam praeter Capitolium, pro quo immensam pecuniam acceperunt. Tum Camillus, qui diu apud Ardeam in exilio fuerat propter Veientanam praedam non aequo iure divisam, absens dictator est factus; is Gallos iam abeuntes secutus est: quibus interemptis aurum omne recepit. Quod illic appensum civitati nomen

dedit:

Ergo ego nisi peperissem, Roma non oppugnaretur; nisi filium haberem, libera in libera patria mortua essem. Ego nihil iam pati possum nec diu miserrima futūra sum: at contra hos, si pergis, aut immatura mors aut longa servitus manet.

 

ΠAPATHPHΣΕΙΣ

Α. Να μεταφράσετε τα παραπάνω αποσπάσματα.

Μονάδες 40

Β.1.α. Να γράψετε τον τύπο που ζητείται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:

vim: Αφαιρ.Ενικού και Γενική πληθ. :

nostri: Ονομαστική ενικού του αρσενικού και ίδιος τύπος για έναν κτήτορα:

species:  Αιτιατ. πληθ.

mortui: Αιτιατική ενικού και Γενική πληθυντικού

neminem: Δοτική ενικού και Γενική πληθ.

civitati: τη γενική πληθυντικού

duce: τη δοτική πληθυντικού

flumen: την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό

urbem: τη γενική πληθυντικού

absens: την αφαιρετική ενικού

nihil: την αφαιρετική πτώση του ίδιου αριθμού

mors: τη γενική πτώση του πληθυντικού αριθμού

servitus: τη δοτική πτώση του πληθυντικού αριθμού

            Μονάδες 9

Β.1.β. Να γράψετε τον τύπο που ζητείται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:

quo: την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό

aequo: τη γενική πληθυντικού θηλυκού γένους

omne: την αφαιρετική ενικού στο ίδιο γένος

miserrima: την ίδια πτώση του αρσενικού γένους του θετικού βαθμού

longa: την ονομαστική πτώση του πληθυντικού αριθμού στο ουδέτερο γένος στο συγκριτικό βαθμό

libera (το 2ο του αποσπάσματος): να γραφεί η ίδια πτώση στους άλλους δύο βαθμούς στο γένος που βρίσκεται καθώς και το επίρρημά του και στους 3 βαθμούς

                Μονάδες 6


Β.2. Να γράψετε τον τύπο που ζητείται για καθένα από τους παρακάτω ρηματικούς  τύπους:

possunt: το ίδιο πρόσωπο στην υποτακτική Υπερσυντελίκου

apparuit: τη γενική πληθυντικού του γερουνδιακού στο θηλυκό γένος και το απαρέμφατο μέλλοντα της άλλης φωνής

secutus est: το απαρέμφατο Μέλλοντα (να ληφθεί υπ’ όψιν το υποκείμενο)

divisam: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο προστακτικής ενεστώτα στην άλλη φωνή

absens: το γ΄ ενικό πρόσωπο υποτακτικής παρατατικού

factus est: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο υποτακτικής ενεστώτα στην άλλη φωνή

interemptis: το γ΄ πληθυντικό συντελεσμένου μέλλοντα ενεργητικής φωνής

recepit : το β’ ενικό πρόσωπο οριστικής ενεστώτα στην αντίθετη φωνή

dicitur: το β΄ ενικό πρόσωπο προστακτικής ενεστώτα στην αντίθετη φωνή

futura sum : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο υποτακτικής παρακειμένου όπου βρίσκεται

peperissem: την υποτακτική μέλλοντα στο β΄ πληθυντικό πρόσωπο στην  ίδια φωνή(να ληφθεί υπ’ όψιν το υποκείμενο) και β΄ενικό προστακτικής ενεστώτα της άλλης φωνής

oppugnaretur: το απαρέμφατο του παρακειμένου στην ίδια φωνή (να ληφθεί υπ’ όψιν το υποκείμενο)

pati: το  β΄ ενικό πρόσωπο οριστικής ενεστώτα

Μονάδες 15

Γ.1.α.  Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους υπογραμμισμένους όρους του κειμένου.

Μονάδες 5

Γ.1.β. Vim hostium cavere debetis; Να μετατρέψετε την σύνταξη από ενεργητική σε παθητική με χρήση του γερουνδιακού.

Μονάδες 3

Γ.1.γ. Brenno duce,  deletis legionibus: Αφού γίνει αναλυτική σύνταξη, να αναλύσετε  τις απόλυτες αφαιρετικές σε χρονικές προτάσεις εισαγόμενες με τον ιστορικό ή διηγηματικό σύνδεσμο cum.

                      Μονάδες 4

Γ.2.α. Ergo ego nisi peperissem, Roma non oppugnaretur : Να αναγνωρίσετε το είδος του υποθετικού λόγου και να τον μετατρέψετε έτσι ώστε να δηλώνει την ανοιχτή υπόθεση, με υπόθεση που να αναφέρεται στο παρελθόν και απόδοση στο παρόν.

                                                                                                                        Μονάδες 4

Γ.2.β. at contra  hos  aut  immatūra  mors  aut  longa  servitus  manet : Να ξαναγράψετε την πρόταση με εξάρτηση Veturia dixit

Μονάδες 2

Γ.2.γ. «Hostes  adventare  audio; Να αντικατασταθεί το ειδικό απαρέμφατο από κατηγορηματική μετοχή. Ποια η διαφορά ως προς τη σημασία;

Μονάδες 3

 

Γ.3.α. ego nisi peperissem: Να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην αντίστοιχη μετοχή.

Μονάδες 3

Γ.3.β.cum repente apparuit ei species horrenda: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης, τη συντακτική λειτουργία της και να δικαιολογήσετε τον τρόπο εισαγωγής και εκφοράς.

                                                                                                                 Μονάδες 3

Γ.3.γ. Ibi vix animum sollicitum somno dederat: Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική.

Μονάδες 3

Απαντήσεις

Α. Μετάφραση

Διατάζει όλους τους διοικητές των λεγεώνων να εισάγουν τα δημητριακά στο στρατόπεδο. Συμβουλεύει τους στρατιώτες με αυτά τα λόγια. «Πληροφορούμαι ότι πλησιάζουν οι εχθροί· οι δικοί μας ανιχνευτές αναγγέλουν ότι αυτοί είναι κοντά. Οφείλετε να προσέχετε τη δύναμη των εχθρών· γιατί οι εχθροί συνηθίζουν να εξορμούν από τους λόφους και μπορούν να κατασφάζουν τους στρατιώτες».

Εκεί, μόλις είχε παραδώσει την ταραγμένη ψυχή στον ύπνο, όταν ξαφνικά του εμφανίστηκε μια φρικτή μορφή1. Νόμισε ότι ερχόταν προς το μέρος του ένας άνθρωπος με πελώριο μέγεθος και με βρόμικο πρόσωπο, όμοιος με είδωλο (ή μορφή) νεκρού……………. Εκείνος απάντησε ότι ήταν ο Πλούτωνας…………………Εκείνοι δεν είχαν δει κανέναν.

Οι Γαλάτες με αρχηγό το Βρέννο, αφού κατατρόπωσαν τις λεγεώνες των Ρω­μαίων κοντά στον ποταμό Αλία, κατέστρεψαν εντελώς την πόλη Ρώμη εκτός από το Καπιτώλιο, ως αντάλλαγμα του οποίου πήραν τεράστια χρηματικά ποσά. Τότε ο Κάμιλλος, που είχε βρεθεί εξόριστος για πολύ καιρό κοντά στην Αρδέα εξαιτίας της λείας από τους Βηίους που δεν είχε μοιραστεί ακριβοδίκαια, εκλέχτηκε δικτά­τορας αν και απουσίαζε· αυτός ακολούθησε τους Γαλάτες όταν έφευγαν πια· αφού τους εξολόθρευσε πήρε πίσω όλο το χρυσάφι. Επειδή αυτό ζυγίστηκε εκεί έδωσε το όνομα στην πολιτεία·

Αν λοι­πόν εγώ δεν σε γένναγα, η Ρώμη δεν θα βρισκόταν πολιορκημένη. Αν δεν είχα γιο, ελεύθερη θα πέθαινα σε ελεύθερη πατρίδα. Εγώ δεν μπορώ να πάθω τίποτα πια κι ούτε θα είμαι πολύ δυστυχισμένη για πολύ καιρό· αλλά αντίθετα αυτούς, αν συνεχίσεις, τους περιμένει ή πρόωρος θάνατος ή μακρόχρονη σκλαβιά.

 

  1. ή Εκεί πριν καλά-καλά παραδώσει την ταραγμένη ψυχή στον ύπνο, ξαφνικά του εμφανίστηκε ένα φρικτό θέαμα.
ΠAPATHPHΣΕΙΣ

 

Β.1.α.

vi-virium

noster-mei

species

mortuum-mortuorum

nemini-nullorum

civitatum/civitatium

ducibus

flumina

urbium

absente

nulla re

mortium

servitutibus

 

Β.1.β.

quibus

aequarum

omni

miser

longiora

liberiore-liberrima/ libere-liberius-liberrime

 

Β.2

potuissent

apparendarum-apparitum iri

secuturum esse

dividite

abesset

faciamus

interemerint

reciperis/re

dic

futurae fuerimus

pariturae sitis-parere

oppugnatam esse

pateris/re

 

Γ.1.αmagnitudinis: γενική της ιδιότητας στο hominem, facie: αφαιρετική οργανική της ιδιότητας στο hominem, effigiei: δοτική αντικειμενική συμπλήρωμα στο similem, se: Υποκ. Απαρ. esse (ταυτοπροσωπία και Λατινισμός του ειδικού Απαρεμφάτου),  deletis: αφαιρ. Απόλυτη χρονική μτχ με Υποκ. το legionibus (προτερόχρονο)absens: εναντιωματική μετοχή συνημμένη στο Υποκ. του ρήματος(σύγχρονο),  civitati: έμμεσο Αντικ. ρήματος  , libera: κατηγορούμενο στο Υποκ. του ρήματος,  mortua: επιρρηματικό κτγ του χρόνου που τυπικά προσδιορίζει το ego ουσιαστικά όμως το ρήμα essem, nihil: Αντικείμενο Απαρεμφάτου

Γ.1.β. Vis hostium cavenda est (vobis)

Γ.1.γ. Brenno duce: ιδιόμορφη αφαιρετική απόλυτη που δηλώνει χρόνο. Το Brenno λειτουργεί συντακτικά ως Υποκ. και το  duce ως κτγ προσδ. στο Brenno cum Brennus dux esset

deletis legionibus:   deletis: αφαιρ. Απόλυτη χρονική μτχ με Υποκ. το legionibus (προτερόχρονο)cum (Galli) legiones delevissent

 Γ.2.α. Ergo ego nisi peperissem : δευτερεύουσα υποθετική πρόταση, εισάγεται με τον υποθετικό σύνδεσμο nisi, επειδή είναι αρνητική και εκφέρεται με υποτακτική υπερσυντελίκου. Ο υποθετικός λόγος που σχηματίζεται είναι: Υπόθεση: nisi peperissem (υποτακτική υπερσυντελίκου) Απόδοση: …non oppugnaretur (υποτακτική παρατατικού) και δηλώνει το αντίθετο του πραγματικού με υπόθεση στο παρελθόν και απόδοση στο παρόν.→ Ergo ego nisi pepereram, Roma non oppugnatur

Γ.2.β.  Veturia dixit  at contra  hos  aut  immaturam  mortem  aut  longam  servitutem  manere

Γ.2.γ. «Hostes  adventantes  audio; Η διαφορά έγκειται στο ότι η κατηγορηματική μετοχή, η χρήση της οποίας στα Λατινικά σπανίζει μάλιστα σε σχέση με τα Αρχαία Ελληνικά, χρησιμοποιείται μετά από ρήματα αίσθησης για να δηλώσει την άμεση αντίληψη, ενώ το ειδικό απαρέμφατο, για να δηλώσει την έμμεση αντίληψη.

Γ.3.α. te non a me parto

Γ.3.β. cum repente apparuit ei species horrenda: δευτερεύουσα χρονική πρόταση ως επιρρηματικός προσσδιορισμός του χρόνου στο περιεχόμενο της κύριας πρότασης «Ibi vix animum sollicitum somno dederat». Εισάγεται με τον αντίστροφο σύνδεσμο cum, γιατί δηλώνει αιφνίδιο γεγονός (ονομάζεται αντίστροφος, γιατί το κύριο νόημα βρίσκεται στη δευτερεύουσα και το δευτερεύον στην κύρια), εκφέρεται με οριστική παρακειμένου και σε σχέση με την προσδιοριζόμενη κύρια πρόταση δηλώνει το υστερόχρονο στο παρελθόν. Μετά τον αντίστροφο cum υπάρχει το επίρρημα repente, ενώ στην κύρια πρόταση (σε υπερσυντέλικο το ρήμα της) υπάρχει το επίρρημα vix.

Γ.3.γ. Ibi vix animus sollicitus somno datus est (a Cassio/ ab illo)

 

Επιμέλεια θεμάτων: Δημοπούλου Ελένη, Φιλόλογος, καθηγήτρια των Φροντιστηρίων «ΧΡΟΝΟΣ»

Τα θέματα και οι απαντήσεις τους βρίσκονται στις Εκδόσεις των Φροντιστηρίων «ΧΡΟΝΟΣ»

Για να δείτε τα θέματα κι από άλλα μαθήματα, παρακαλώ πατήστε εδώ

Πως μπορούμε να σας φανούμε χρήσιμοι;




Συμπληρώστε τα ακόλουθα πεδία και θα επικοινωνήσουμε άμεσα μαζί σας.
Εναλλακτικά, μπορείτε να επικοινωνήσετε με όλους τους διαθέσιμους τρόπους
που βλέπετε δεξιά από τη φόρμα επικοινωνίας

Παράρτημα #1 Αχαρνές:
Διεύθυνση: Αγίας Τριάδος 15-17
Τηλ: 210 2445106, 210 2445107


Παράρτημα #2 Θρακομακεδόνες:
Διεύθυνση: Λ.Θρακομακεδόνων 220-222
Τηλ: 210 2430756, 210 2430832